خط
- انسان همیشه زبان را پیش از خط ، یاد می گیرد . و خط تنها یک قرار داد است . که برای ثبت وقایع شنیداری یک زبان به کار برده می شود .
- خط همچون یک روبند ، چهره ی واقعی زبان را پنهان می کند .
- خط یک لباس نا زیبا و نا مناسب ست که بر اندام زبان پوشیده شده .
- همواره میان هر «آوا» و نماد متناظر آن در خط اختلافاتی وجود داشته و دارد و هرگز یک نماد دقیقا نشان دهنده ی آوای متناظرش نیست ، بلکه تداعی کننده است . به عبارت دیگر ما بر اساس یک قرارداد یک « نویسه » - یا همان حرف – را به یک آوا نسبت می دهیم ، بدین صورت پس از مدتی تمرین ، دیدن هر نویسه ای یک آوا را در ذهن ما تداعی می کند .
- هر زبانی را می توان با هر خطی نوشت . ( نمونه ی بارز آن زبان فارسی را با نویسه های انگلیسی می نویسند )
- خط و زبان ، دو دستگاه بنا شده بر روی نشانه ها و تداعی ها هستند ، با این تفاوت که اولی برای ثبت کردن دومی بوجود آمده .
- هر خط می تواند شکلهای مختلف نویسه ای داشته باشد . ( مانند خطوط رایج در هنر خوش نویس )
- با آنکه خط - در باطن اش - با نظام درونی زبان بیگانه است و به ضرر آواست .اما پیوسته برای باز نمایاندن زبان بکار می رود . و چنان خود را بر انسان تحمیل می کند . که بر روی زبان تاثیر می گذارد . و حتی می تواند تحت شرایطی ویژه روند دگرگونیهای زبان را آهسته کند .
- هر الفبای آوایی – به شراط آنکه قرضی نباشد و در آن نشانه هایی از نا هماهنگی دیده نشود - در اوایل دوران ابداع شدنش ، نمودار نسبتا منطقی از زبان است . با این حال هماهنگی خط و تلفظ هرگز دوام زیادی نخواهد داشت و به سرعت دچار دگرگونی می شود . زیرا :
1- خط همواره ثابت است اما زبان پیوسته در حال تغییر است .
2- وقتی قومی خط خود را از قوم دیگری به وام می گیرد ، امکانات این دستگاه خطی – تقلید شده – برای نقش جدیدش جواگو نخواهد بود . مثلا برای نمایش یک آوا از دو نویسه استفاده می شود . مانند TH در زبان و خط انگلیسی .
3- املا کلمات همواره تحت تاثیر عمیق ریشه شناسی قرار دارد .
4- هر خطی در ابتدای ابداع اش ، چون هنوتثبیت نشده و به خاطر نظمی که جویای ان است دچار تردیدهایی می گردد و این منجر می شود به اینکه املاهای گوناگون و پر نوسانی از کلمه ی واحد بوجود آید .
با این همه ، آواهای زبانی جدا و بدور از نمادهای نوشتاری به صورت مفاهیمی مبهم در می آیند که به خط – با تمام گمراه کنندگیهایی که می تواند داشته باشد - به عنوان یک تکیه گاه و بنیاد محتاج می گردد .
پس یک خط آوانگار خوب چگونه باید باشد ؟
یک خط مطلوب آوانگار ، خطی است که در ان هر نشانه بر یک « آوا » یا عنصر از زنجییره ی گفتار دلالت کنند .
و خط لور خطی است آوا نگار که در پی نیاز برای ثبت گفتار مردمان نواحی غرب و جنوب ایران بوجود آمده . گفتار و زبان مردمانی که با پراکندگیهای متفاوت در استانهای ایلام ، کرمانشاه ، همدان ، لرستان ، خوزستان ، مرکزی ، اصفهان ، چهار محال بختیاری ، کهگیلویه و بویر احمد ، قم ، فارس ، هرمزگان ، کرمان ، قزوین ، تهران ، خراسان ، گیلان ، مازنداران ، بوشهر سکونت دارند .
مردمانی با حدود 15 میلیون نفر جمعیت ، که با سه نام عمده ی بختیاری ، لر و لک در بخشی به وسعت 30% از خاک کشور ایران ساکن هستند .
هدف ما در این وبلاگ ارایه ی پیش نویسی از یک خط است که پس از ویرایشهایی نهایی بتواند ، بدور از پیچیدگی خطوط علمی فنوتیک در کمال سادگی و مأنوسیت ، به صورت یک استاندارد خطی ( خط استانده ) جوابگویی ، نیاز نوشتاری فرهنگ و ادبیات گرانبهای این مردمان باشد .
ادبیاتی که بزرگانی همچون باباطاهر ، داراب افسر ، پژمان بختیاری ، میرنورز ، علی دوست ، فایز ، ملاحقعلی سیاهپوش ، ملا منوچهر ، مهرداد اوستا ، رضی الدین آرتیمانی و .... را پرورانیده و به جهان فرهنگ و ادب انسانی پیشکش کرده .
